Jak miasta bronią się przed upałem
Ekstremalnych temperatur w miastach stały się wyzwaniem urbanistyczne. Coraz więcej metropolii na świecie traktuje upał jako kryzys wymagający systemowej odpowiedzi: koordynacji między wydziałami, twardych danych i infrastruktury projektowanej z myślą o chłodzeniu. Miami-Dade: hrabstwo, które stworzyło urząd ds. upału Zamieszkane przez ponad 2,6 miliona ludzi hrabstwo Miami-Dade od 2021 roku wyznacza standardy odporności miejskiej na gorąco. To właśnie tu powołano pierwsze na świecie stanowisko Chief Heat Officer […]
Wydzielone ścieżki rowerowe znacznie mocniej napędzają ruch rowerowy niż te malowane na jezdniach
Przez lata urbaniści traktowali infrastrukturę rowerową jako jednolitą kategorię: skoro namalowano pas na jezdni, to i tak liczy się jako „infrastruktura rowerowa". Nowe badanie naukowców z Tandon School of Engineering na Uniwersytecie Nowojorskim obala to założenie. Tylko fizycznie wydzielone trasy...
Agenci AI zmienią sposób planowania miast. Co powinni wiedzieć urbaniści
Dotychczasowe narzędzia AI działały jak dobry nawigator GPS: pytasz o trasę, dostajesz odpowiedź, reszta należy do ciebie. Wpisujesz polecenie, model generuje tekst i czeka na kolejne pytanie. Agenci AI są czymś fundamentalnie innym. Zamiast odpowiadać na pojedyncze pytanie, agent otrzymuje...
Wbrew nadziejom robotaksówki nie redukują korków. Bo jeżdżą puste.
Gdy Waymo, Tesla i dziesiątki innych firm zapowiadały rewolucję autonomicznych taksówek, w centrum ich narracji stał jeden argument: robotaksówki odkorkowują miasta. Auta autonomiczne mają jeździć sprawniej, efektywniej, bez ludzkich błędów i zbędnych postojów. Mniej samochodów na ulicach, mniej korków, lepsze...
Ceny mieszkań poza zasięgiem większości. To bolączka nie tylko Polski, ale całej Europy
Mieszkanie to nie luksus – to prawo człowieka zapisane w międzynarodowych umowach, europejskich traktatach i polskiej Konstytucji. A jednak dla coraz większej liczby Europejczyków staje się ono nieosiągalne. Rosnące koszty utrzymania i galopujące ceny nieruchomości sprawiają, że prawo do dachu...
Ludzie przeciążyli Ziemię. Jest nas przeszło trzy razy więcej niż da się utrzymać, policzyli naukowcy
To jedno z najbardziej niewygodnych zdań, jakie nauka może wypowiedzieć pod adresem ludzkości: nasza planeta nie jest w stanie wyżywić, utrzymać i zaspokoić potrzeb tylu ludzi, ilu obecnie na niej żyje. Nie w przyszłości – już teraz. Taką konkluzję przynosi...
Połowa ludzkości w strefie ekstremalnych upałów – i to wcześniej, niż myśleliśmy
Nowe badanie Uniwersytetu Oksfordzkiego opublikowane w Nature Sustainability przynosi alarmujące prognozy: przy wzroście globalnej temperatury o 2°C prawie 3,8 miliarda ludzi — niemal połowa światowej populacji — będzie żyć w warunkach ekstremalnego upału do 2050 roku. W 2010 roku dotyczyło...
Milion satelitów do spalenia: jak kosmiczny śmieciowy biznes grozi zniszczeniem atmosfery
Nowy wyścig kosmiczny zamienia atmosferę Ziemi w „krematorium dla satelitów", co niesie poważne konsekwencje dla klimatu, warstwy ozonowej i bezpieczeństwa ludzi - na łamach The Conversation ostrzegają specjaliści od chemii atmosfery i astronomii z University of Canterbury oraz University of...
Zmiany klimatu napędziły zimowe burze
Działalność człowieka nasiliła gwałtowne ulewy, które na początku roku zabiły ponad 50 osób i zmusiły do przesiedlenia ponad 200 000 ludzi w Hiszpanii, Portugalii i Maroku — potwierdziła międzynarodowa grupa naukowców z World Weather Attribution. Seria dziewięciu burz, które nawiedziły...
Naukowcy odwrócili logikę energetyki. Zamiast wytwarzać CO2 przy produkcji prądu – generują prąd, pochłaniając CO2
Od początku ery przemysłowej relacja między energią elektryczną, a dwutlenkiem węgla była jednostronna i bezlitosna: chcesz prądu, płacisz emisjami. Każda elektrownia węglowa, każdy spalony metr sześcienny gazu oznaczał kolejne tony CO2 wpompowane w atmosferę. Południowokoreańscy naukowcy właśnie odwrócili tę logikę...
Z obowiązkami domowymi roboty sobie nie radzą. I jeszcze długo nie poradzą
Prezentacje na targach technologicznych wyglądają imponująco: humanoidalne roboty składają pranie, nalewają kawę, poruszają się z gracją po scenie. Rzeczywistość jest jednak brutalna. Według opublikowanego w tym tygodniu raportu AI Index 2026 Uniwersytetu Stanforda roboty humanoidalne skutecznie wykonują zaledwie 12% rzeczywistych...
Energia słoneczna z kosmosu — od science fiction do rzeczywistości
Nowe rozwiązania w zakresie energii słonecznej z kosmosu oraz systemów energii radioizotopowej przyciągają rosnące zainteresowanie rządów, inwestorów i przemysłu. To efekt gwałtownie rosnącego zapotrzebowania na energię i wyścigu państw o opracowanie czystych, niezawodnych źródeł energii działających niezależnie od warunków pogodowych...
Procesor wzorowany na ludzkim mózgu może zmniejszyć zużycie energii przez AI o 70%
Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge opracowali nowe urządzenie nanoelektroniczne, które może zmniejszyć zużycie energii przez sprzęt AI nawet o 70 procent — wynika z badania opublikowanego 20 marca w czasopiśmie Science Advances. Urządzenie to rodzaj memrystora — komponentu naśladującego sposób, w...
Zieloni liderzy
Anne
Hidalgo
Mer Paryża
Jedna z najbardziej znanych europejskich polityczek rządząca od ośmiu lat twardą, zieloną ręką Paryżem. Swój wizerunek zbudował dzięki odważnym działaniom na rzecz uwolnienia ulic Paryża od samochodów i zrobienia w stolicy Francji więcej przestrzeni dla pieszych i rowerzystów. Do wyborów szła z hasłem „Paryż, który oddycha” i chce by te zmiany wpisywały się w walkę z globalnym ociepleniem.
Kimbal
Musk
Przedsiębiorca
Brat najbogatszego jednego z najbogatszych ludzi świata Elona Muska, który odszedł z branży technologicznej i zaangażował na rzecz zazieleniania miast. Jego najważniejszym projektem jest budowa sieci ogrodów edukacyjnych w każdej szkole, w których dzieci uczą się pielęgnacji roślin, dowiadują się dlaczego zieleń jest tak ważna również w mieście oraz mają dostęp do świeżych owoców i warzyw
Carlo
Ratti
Architekt, projektant
Włoskich architekt i projektant, a jednocześnie szef MIT Senseable City Lab. Znany jest z wprowadzania ogrodów do miast oraz tworzenia miejskich rezerwatów przyrody zamkniętych pod szklanymi kopułami takich jak mediolański Garden of the Four Seasons czy gorące wyspy Hot Heart w Helsinkach. To także prekursor tzw. baubotaniki, czyli koncepcji zgodnie z którą wzrastając rośliny, np. drzewa, stają się elementem konstrukcyjnym.
Sadiq
Khan
Burmistrz Londynu
Były prawnik, który zaczynał od walki o prawa człowieka, dziś kojarzony przede wszystkim głównie z działaniami na rzecz bardziej zielonego i przyjaznego mieszkańcom Londynu. Od początku swoich rządów zwiększył liczbę drzew w mieście o 350 tysięcy, traktując je jak płuca miasta. Jednocześnie broni stolicy przed samochodami. Chce wprowadzi system gdzie kierowcy będą od każdej przejechanej mili.
Clement
Kandodo
Założyciel EcoGen
Malawijczyk, który postanowił zrewolucjonizować sposób w uprawy ziemi i pozyskiwanie energii. Stworzony przez niego start-up EcoGen, produkuje darmowy biogaz oraz nawozy z tego, czego jest pod dostatkiem w Malawi, czyli odpadów. To ważne, bo 96 proc. Malawijczyków energie pozyskuje drewna i węgla drzewnego, co jest mało efektywne, emituje CO2 i degraduje gleby
Joe
Miller
Twórca Print a Forest
Zaczął działać kiedy dowiedział się, że tylko studenci zużywają 4 miliardy arkuszy papieru rocznie. Założył Print a Forest start-up i postawił sobie prosty cel za każde drzewo “przerobione” na papier do drukowania, zasadzić 75 nowych drzew. Swoją działalność finansuje z przychodów pochodzących od firm oraz sponsorów zainteresowanych ponownym zalesianiem Ziemi oraz ratowaniem zagrożonych gatunków drzew.
May
Boeve
Założyciela 350.org
Jako dziecko sprzedawała lemoniadę, by móc kupować karmę dla bezdomnych zwierząt. Po latach wzywania polityków do działania, Boeve uznała, że efektywniejsza będzie presja na biznes. W wieku 27 lat została dyrektorem wykonawczym 350.org, globalnego ngo działającego na rzecz alternatywnych źródłach energii. Pod jej wpływem duzi inwestorzy z Wall Street zaczęli wyprzedawać akcje koncernów paliwowych.
Opha Pauline
Dube
Klimatolog
Botswańska naukowczyni, która od lat 80’ gromadziła dane na temat na degradacji gruntów, zmiana klimatu i katastrof środowiskowych Afryce. To jej pionierskie prace pomogły w uświadomieniu społeczeństwu, jak groźne są skutki ocieplenia klimatu. Profesor Dube kierował wieloma międzynarodowymi inicjatywami, dziś zarządza zespołem ds. nauki i innowacji w Australijskim Biurze Meteorologii
sir David
Attenborough
Biolog i Podróżnik
Sir Davida chyba nie trzeba nikomu przedstawiać, to znany brytyjski biolog, niestrudzony podróżnik i popularyzator przyrody. Z jego filmów całe pokolenia uczyły się o życiu dzikich zwierząt. Jednocześnie Attenborough od lat wykorzystuje swoją popularność w walce ze zmianami klimatycznymi. „Każdy dzień, w którym nic z tym nie robimy, jest dniem straconym. Całe części Afryki będą nie do zamieszkania. Musimy działać.”
Gavin
Schmidt
NASA
Szef laboratorium NASA i wielki propagator wiedzy na temat skutków zmian klimatycznych, którą przeniósł z sal uniwersyteckich do Internetu. Schmidt uważa, że największym wyzwaniem związanym z globalnym ociepleniem nie jest wiedza czy dane na jego temat, są nim ludzie. Bo nie potrafią albo nie chcą wyciągnąć z tych danych właściwych wniosków, intensyfikując działania na rzecz zatrzymania zmiany klimatycznych
Ellen
MacArthur
Żeglarka
Żeglarka, która 17 lat temu jako pierwsza na świecie opłynęła samotnie Ziemi w czasie krótszym niż 72 dni. Ocena to zawsze był jej żywioł. I nie mogła pogodzić się z tym, że jeśli nic nie zrobimy, to za 25 lat będzie w nim pływało więcej plastiku niż ryb. Dlatego stworzyła fundację stała się wielką promotorką gospodarki opartej na obiegu zamkniętym. A do walki z plastikiem namówiła największe koncerny odzieżowe- Inditex, H&M , Gucci czy LPP
Mauricio
Rodas
Aktywista
Ekwadorski prawnik, który przez pięć lat zarządzał stolica kraju Quito. Inicjator projektu budowy kolejki linowej nazwany Quitocables, łączecej marginalizowane w mieście dzielnice: Roldós i Pisulí z La Ofeli. Zaangażował się w globalną inicjatywę walki ze ekstremalnymi upałami. Chodzi o działania i inwestycje chroniące najbardziej narażone na klimatyczne zmiany - biedne społeczności w najgorętszych miastach świata
Bill T.
Gross
Inżynier
Inżynier specjalizujący się w energii słonecznej, który stworzył 150 start-upów. Jednym z największych jego sukcesów to jest stworzenie technologii wykorzystuje sztuczną inteligencję (AI) do sterowania lustrami odbijającymi światła słonecznego. Dzięki temu generują ekstremalne ciepło powyżej 1000 stopni Celsjusza, które może można wykorzystywać do produkcji cementu i betonu, znacząco redukując emisję CO2 ich producentów
Yishan
Wong
Twórca Terraformation
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych przedsiębiorców z Doliny Krzemowej i były szef Reddita, który walczy z ocieplaniem się klimatu przez zalesianie Ziemii na masową skalę. Celem jego start-upu jest przywrócenie 1,2 mld hektarów rodzimych ekosystemów leśnych. Uważa, że jest to możliwe dzięki skalowaniu i automatyzacji tego procesu, wykorzystania agrotechnologii i nieoczekiwaniu zbyt szybkich efektów
Vincent
Callebaut
Architket
Wizjoner zielonych miast przyszłości od ponad dekady “szokuje”masterplanami dla wielkich metropolii jak Paryż czy Genewa, które chciałby zatopić w zieleni. Pierwszy jego zrealizowany projekt to powstały w 2018 roku skręcony i obsadzony roślinami budynek Agora Garden w Taipei. Callebaut stworzył też autorską koncepcję odbudowy katedry Notre-Dame. Zaproponował aby na dachu założyć przeszklony ogród.
Yvon
Chouinard
Twórca Patagonii
Założyciel firmy marki Patagonia jako pierwszy potrafił nadać swojej marce sznyt firmy zrównoważonej i wspierającej środowisko. W wieku 83 lat poszedł jeszcze o krok dalej - jedynym dziedzicem swojego, wartego 3 mld dolarów imperium uczynił Ziemię. Własność firmy przeniósł do organizacji ekologicznej Holdfast Collective, która swoją działalność będzie finansować z zysków Patagonii.
Adam
Smith
Aktywista
To jeden z pionierów ruchu Zero-Waste, który już w 2013 założył Real Junk Food Project prowadzącą m.in. sieć knajpek karmiących jedzeniem, uratowanym przed wyrzuceniem. Wprowadził w nich też model płacenia wedle uznania (“pay-as-you-feel”). Prowadzi również organizację Surplus2Purpose, która rozwija system ratowania żywności przed wyrzuceniem i wprowadzania jej do obiegu.